“Yılı çok az bir kayıpla kapatmayı hedefliyoruz”

Ekonomi ve Enerji Bakanı Taçoy  “Covid 19’den kaynaklanan ekonomik daralmayı ödemeler dengesinde sağlanacak balansla en aza indirmeyi ve yılı çok az bir kayıpla kapatmayı hedefliyoruz”

 

(TAK- Tuğçe Ülkü Aydın)
Ekonomi ve Enerji Bakanı Hasan Taçoy, Covid 19’den kaynaklanan ekonomik daralmayı ödemeler dengesinde sağlanacak balansla en aza indirmeyi ve yılı çok az bir kayıpla kapatmayı hedeflediklerini belirtti.
Taçoy, dünyadaki olumsuzluklar bir daha tekrarlayıp, çarpan etkileri KKTC’ye ulaşmazsa, ekonominin eski hızına kavuşarak, 2021 yılının ilk çeyreğinden sonra büyüme seyrine geçmesinin amaçlandığını kaydetti.
Bakan Hasan Taçoy, KKTC için stratejik bir önemi olan Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nun (Kıb-Tek) yaşaması elzem bir kurum olduğunu kaydetti.   Taçoy, “Kıb-Tek, KKTC’nin devletten sonraki ikinci büyük kurumu halindedir. Devletin 3’te biri kadar bir bütçesi var. Kuruma iki gözümüz gibi bakılması gerek” dedi.
Ekonomi ve Enerji Bakanı Hasan Taçoy, Türk Ajansı Kıbrıs (TAK) muhabirinin sorularını yanıtlayarak Covid-19 pandemi dönemi ve sonrasına yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Dünya Sağlık Örgütü’nün 9 Mart’ta Covit-19’u pandemi ilan etmesi ardından tüm dünyada olduğu gibi KKTC’de de bir dizi önlemler alındığını anımsatan Bakan Taçoy, tedbirler alınırken sağlık mı, ekonomi mi diye bir tercih yapmak gerektiğini, hükümet olarak da haliyle sağlığı tercih ettiklerini kaydetti.
Sağlık konusunda alınması gereken tüm tedbirlerini alarak, bunu çok önemsediklerini, her bireyin hayatının çok değerli olduğunu vurgulayan Bakan Hasan Taçoy, 14 Mart itibarıyla bir çok işyerinin kapanarak, özellikle ekonomik yaşantıda bir çok boş küme oluştuğunu söyledi.
Ekonomik faaliyetlerin birçoğunun durdurulmasının ekonomik yaşantıyı oldukça olumsuz yönde etkileyeceğinin farkında olduklarına işaret eden Bakan Taçoy, pandeminin ne kadar devam edeceğinin bilinmemesinin de yarattığı sıkıntılarla, bilinmezin içinde neler yapacaklarını düşündüklerini belirtti.
Bakan Taçoy şöyle devam etti:
“Kamu giderleri ne olacak, ekonomik faaliyetler ne olacak diye düşünmeye başladık.  İlk etapta var olan borçların yapılandırılması, ötelenmesi vardı. Çok hızlı bir şekilde borçların ötelenmesi gerekirdi. İnsanların sorumlulukları çerçevesinde, kestikleri çekler vardı. Bu çeklerin bir şekilde halli gerekirdi. İnsanların kira giderleri vardı, hiçbir geliri yokken kira giderlerini halletmek mecburiyetleri vardı. Kredi kartı borçları vardı, insanların devlete karşı olan sorumlulukları vardı, harçları vergileri vardı. Çıkarılması gereken izinleri, sosyal sigorta, ihtiyat sandığı primleri vardı. Bunların hepsine bir çare bulunması gerekirdi. Ekonomik anlamda her hangi bir faaliyet olmamasından dolayı halledilmesi gereken işlemlerdi ve biz 26 Mart’a kadar biz bunların üzerinde çalışarak bir dizi tedbirler ve önlemler aldık.”
Bakan Taçoy, bu süreçte neyin önemli olduğuna karar vermenin temel amaçları olduğunu, bazı önlemler alıp insanları rahatlatmak mı, yoksa sadece kamu maliyesi mi,  vatandaşların kendi küçük bütçeleri, iş bütçeleri içinde oluşacak kötü olaylar veya yapılacak başka şeyler de var mıydı diye her şeyi düşünmeye çalıştıklarını anlattı.
PİYASAYA MÜMKÜN OLDUKÇA ÇOK PARA ENJEKTE ETMEYE ÇALIŞTIK
Bu kısa dönem içinde piyasaya mümkün olduğunca çok para enjekte edebilmeye çalıştıklarını ifade eden Ekonomi ve Enerji Bakanı Hasan Taçoy şöyle devam etti:
“Biz bu dönem içinde kamu giderlerini sıfır olarak adettik. Kamunun Mart, Nisan ve Mayıs ayı için bütün imkanlarını kullandıktan sonra, yani elde birikmiş fonlarda olan borçların dışında piyasaya enjekte edilebilecek devletin borçlanmasının 500 milyon daha olabileceğini tahmin ettik. İlk etap için ona göre bir plan program yapmaya karar verdik ve nasıl para toplayabileceğimizi düşündük. Alacaklara bazı indirimler yapmak kaydıyla, bazı şeyleri regule etmek adına, reel sektörü desteklemek adına piyasaya ayrılan kaynak tutarını 750 milyon diye düşünerek, yeni paraları piyasaya enjekte etmek düşüncesi içine girdik.”
Bu dönem içinde vadeli borçlar, düşük faizli borçlanmalar gibi borçlanmalar oluşturmaya başladıklarını söyleyen Bakan Taçoy, “Özellikle piramidi ters çevirerek, önce dar gelirliden, bireysel iş yapanlardan başlamak suretiyle kredilendirerek, dar gelirli ya da az gelirli olan insanlarımıza bir imkan sağlamak suretiyle piyasada çarpan etkilerini yaratmak suretiyle bir dönüşüm sağlayabilecek kredilere önem verdik ve bunları piyasaya sürdük” dedi.
Reel sektörü desteklemek adına ayrılan kaynak tutarlarını yaklaşık 750 milyon TL diye düşündüklerini belirten Bakan Hasan Taçoy, Mart ile Mayıs ayı arasında, bunu 690 milyon TL’ye kadar çıkarttıklarına dikkat çekti.
Bunun dışında Halk Bankası kaynaklarından bir miktar parayı piyasaya sürdüklerini anlatan Bakan Taçoy, bu gibi işlerle piyasaya bir hareketlilik getirmeye çalıştıklarını aktardı.